ZAKAZANE KSIĄŻKI & Banned Books Week 2015


Od wieków tysiące książek było cenzurowanych zarówno z powodów politycznych, religijnych i etycznych, jak i przez liczne protesty społeczeństwa. Wydawać by się mogło, że w XXI wieku cenzura nas nie dotyczy. Jednak, gdy przypatrzymy się różnym listom zakazanych książek, można zauważyć, że nadal jest żywa. Wydawać by się mogło, że niektóre pozycje umieszczane są na zakazanych listach bezpodstawnie, , a protesty ludzi są całkowicie nieuzasadnione.

Jakie tytuły zakazano lub próbowano zakazać w bibliotekach i szkołach w 2013 roku w Stanach Zjednoczonych? Na liście opublikowanej przez Stowarzyszenie Amerykańskich Bibliotek znalazły się między innymi „Igrzyska Śmierci”. Powodem było zajmowanie stanowiska w sprawach religijnych oraz to, że uważano książkę za nieodpowiednią dla danej grupy wiekowej. Jeszcze wcześniej zakazanie trylogii Suzanne Collins argumentowano poruszaniem w niej tematów anty-etycznych i anty-rodzinnych oraz brak wrażliwości, obraźliwy język, okultyzm i przemoc. Ponadto na liście znalazło się również „Szukając Alaski” autorstwa Johna Greena. Pozycja znalazła się na niej również w 2012 roku. Głównym powodem był nieodpowiedni język, wszechobecny alkohol, papierosy i narkotyki oraz sceny seksu. „Pięćdziesiąt twarzy Greya” została umieszczona na liście z tego samego powodu dwa lata z rzędu. Jednak najbardziej zaskakującym okazał się „Charlie” (ang. „The Perks of Being a Wallflower”), który figurował na liście kilkakrotnie.  Szczególnym czynnikiem był poruszany  w książce temat homoseksualizmu, jak również występowanie narkotyków i innych używek. W 2014 roku doszła jeszcze wzmianka o gwałcie i wykorzystywaniu. 


Na liście opublikowanej w zeszłym roku znalazły się:
1. „The Absolutely True Diary of a Part Time Indian” Sherman Alexie
Powody: anty-rodzinność, brak wrażliwości kulturalnej, narkotyki/alkohol/papierosy, hazard, obraźliwy język, edukacja seksualna, pornografia, przemoc, znęcanie się, nieodpowiednie dla danej grupy wiekowej.
2. „Persepolis” Marjane Satrapi
Powody: hazard, obraźliwy język, polityczne poglądy.
3. “Z Tango jest nas troje” Justin Richardson, Peter Parnell
Powody: anty-rodzinność, homoseksualizm, religijne i polityczne poglądy, promowanie homoseksualizmu, nie odpowiednie dla danej grupy wiekowej.
4. „Najbardziej niebieskie oko” Toni Morrison
Powody: pornografia, nieodpowiednie dla danej grupy wiekowej, kontrowersyjne zagadnienia.
5. „It’s Perfectly Normal” Robie Harris
Powody: nagość, edukacja seksualna, pornografia, nieodpowiednie dla danej grupy wiekowej.
6. “Saga” Brian Vaughan, Fiona Staples
Powody: anty-rodzinność, nagość, obraźliwy język, pornografia, nieodpowiednie dla danej grupy wiekowej.
7. “Chlopiec z latawcem” Khaled Hosseini
Powody: obraźliwy język, przemoc, nieodpowiednie dla danej grupy wiekowej.
8. “Charlie” Stephen Chbosky
Powody: narkotyki/alkohol/papierosy, homoseksualizm, obraźliwy język, pornografia, wykorzystywanie, nieodpowiednie dla danej grupy wiekowej.
9. “Skradzione życie” Jaycee Dugard
Powody: narkotyki/alkohol/papierosy, obraźliwy język, pornografia, nieodpowiednie dla danej grupy wiekowej.
10. “Drama” Raina Telgemeier
Powody: pornografia.

Poza tym, co kraj to różne zakazy. W jednej z prowincji Chin – Hunan – na listę zakazanych książek trafił dziecięcy bestseller, który podbił także serca dorosłych czytelników. Mowa o „Alicji w Krainie Czarów”. U nas książka doczekała się kilku przekładów, a w Niemczech ponad trzydziestu. Dlaczego więc, historia o dziewczynce wpadającej przez króliczą norę do krainy Królowej Kier, została zakazana w części Chin? Powodem było stwierdzenie, że ludzie i zwierzęta nie mogą być na tym samym poziomie, ponadto niedopuszczalne było to, że zwierzęta używały ludzkiego języka. W Libanie zdjęto z półek „Kod Leonarda da Vinci”. Sprzedana w nakładzie 80 mln egzemplarzy powieść Dana Browna okazała się zawierać treści obraźliwe dla chrześcijan.

W różnych okresach czasu zakazanymi były takie książki jak „Mein Kampf” A. Hitlera (W wielu krajach posiadanie egzemplarza książki jest karalne. W styczniu 2016 wygasnął prawa autorskie rządu Bawarii do książki, więc trafi ona do domeny publicznej. Z tego powodu naukowcy chcą wydać poszerzoną o analizy i komentarze historyczne wersję książki.). Również działa Orwella wiele razy prowokowały dyskusję na temat ich kontrowersyjności. „Folwark zwierzęcy” do końca lat 80. XX w. był zakazany w Polsce przez cenzurę. Dopiero w 1988 doczekaliśmy się oficjalnego wydania. Ale nie tylko u nas ludzie nie mogli czytać powieści Orwella. W Kenii została ona zakazana w 1991 roku, ponieważ krytykuje skorumpowanych przywódców. W 2002 roku „Folwark zwierzęcy” spotkał ten sam los w szkołach w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Powodem były treści i obrazy, które są sprzeczne z wartościami islamu (mówiące świnie). Książka jest nadal zakazana na Kubie, w Korei Północnej i ocenzurowana w Chinach. Argumenty przeciw „Roku 1984” podnosili rodzice. Książka była uważana za prokomunistyczną, dlatego została zakazana w 1981 na Florydzie. Niektóre grupy rodzicielskie kwestionowały interakcje seksualne pomiędzy Winstonem i Julią i postrzegali ją jako zbyt przygnębiającą dla czytelników w wieku szkolnym ze względu na ponurą wizję przyszłości oraz brak zakończenia "żyli długo i szczęśliwie". Nawet William Szekspir nie uciekł cenzurze. Jego „Wieczór trzech króli” uznawano za popieranie homoseksualizmu jako pozytywnego stylu życia, co było podstawą do wykreślenia go z programu nauczania w New Hampshire.  Swój epizod w dziejach zakazanych książek miała również „Lolita” Vladimira Nabokova, co akurat nie powinno dziwić. W 1955 na rok zakazano wydawać tej książki we Francji. Była ona również uważana za nieprzyzwoitą w Anglii, Argentynie, Nowej Zelandii i RPA. Co z naszymi szkolnymi lekturami? „Przygody Tomka Sawyera” były zakazane w czytelni dla dzieci na Brooklynie oraz bibliotekach publicznych w Nowym Jorku za propagowanie postawy włóczęgi oraz rasistowski język. Myślicie, że już nic nie zostało do ocenzurowania? Znaleziono argumenty nawet na „Przeminęło z wiatrem”, „Olivera Twista” czy „Czerwonego Kapturka” (powodem by ocenzurować historię była butelka wina znajdująca się na obrazkach w koszyku dziewczynki) oraz „Charlie i fabryka czekolady”. Ta ostatnią pozycję oskarżono o przekazywanie ubogiej filozofii życia. Przez to właśnie zakazano jej w publicznej bibliotece w Boulder (Colorado, USA).


Wiele książek zostało zakazane lub ocenzurowana w jednej lub więcej kategorii z powodu błędnej oceny sytuacji i nieporozumień co do treści książki i wiadomości. Mimo, że książka może być zakazane lub oznaczone w określony sposób, ważne jest, aby czytelnik wyrobił sobie własne zdanie na temat danej książki. Wiele pozycji, które zostały zakazane lub ocenzurowane później zostały usunięte z listy zakazanych książek i nie były dłużej uznawane za kontrowersyjne. Z tego powodu, Tydzień Zakazanych Książek odbywający się co roku daje czytelnikom szansę na przegląd ksiąg zakazanych w przeszłości i niedawnych latach, aby zachęcić do spojrzenia na kontrowersyjne tytuły świeżym okiem.


Od 27 września do 3 października odbywa się Tydzień Zakazanych Książek. Wydarzenie wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych i jest związana z pierwszą poprawką do amerykańskiej Konstytucji mówiącej o wolności słowa. Dla Amerykanów jest to nadzwyczaj ważne prawo, do którego przywiązują wielką wagę. Rolą tej akcji jest nie tylko uświadamianie i pokazanie ciekawych przypadków historii literatury, ale również zachęcenie do czytania i wypożyczania książek. Nie zapomnijcie z tej okazji przeczytać czegoś zakazanego.

12 komentarzy:

  1. Właśnie czytam HP (pierwszą część). Ten dreszczyk emocji, że czytam zakazaną książkę!1!! Wiktoria poza prawem!:D

    OdpowiedzUsuń
  2. A niech każdy czyta, co tam uważa za fajne ;)
    Pozdrawiam serdecznie ;*
    http://ravenstarkbooks.blogspot.com/

    OdpowiedzUsuń
  3. Chyba powinnam się głupio czuć z tym, że czytałam dużo zakazanych książek, prawda? I powinno mnie chyba zjadać coś od środka za to, że wiele z nich mi się podobało... Moim zdaniem takie zakaz są głupie, bo po to mamy wolną wolę, żeby dokonywać własnych wyborów i czytać kiedy i co chcemy.
    Pozdrawiam serdecznie!

    OdpowiedzUsuń
  4. Obecnie robienie takich list zakazanych książek kompletnie nie ma sensu, no ale co poradzić. Wygląda na to, że mam już za sobą kilka powieści, które znalazły się na tej liście i na nich nie poprzestanę. ;)

    OdpowiedzUsuń
  5. Trochę głupotka dodawać książki do listy zakazanych. Skoro powstała i ktoś chce czytać to niech czyta ale jeśli to książka dla dzieci z nieodpowiednią treścią może warto było by to zaznaczyć by nieświadomy rodzic nie podał jej dziecku nieświadomy zawartości?

    OdpowiedzUsuń
  6. Jak dla mnie, to całe robienie z książek złych źródeł przekazu, jest po prostu słabe. To wyłącznie charakter człowieka decyduje o tym, w jaki sposób on zareaguje dany tytuł. To nie jest tak, że jakby każdemu człowiekowi dać pistolet do ręki, wszyscy zaczęliby do siebie strzelać. Jak wspomniałam - wszystko zależy od danych skłonności i charakteru. Jeśli ktoś jest z natury zły i ma rasistowskie poglądy, żadne przypisanie do jakiejś książki miana "zakazanego" nie sprawi, że stanie się mniej zły czy mniej rasistowski.
    Pozdrawiam,
    Sherry

    OdpowiedzUsuń
  7. Ja to stwierdzam, że Ci co właśnie takie listy robią to nie mają chyba co robić :D Zakazywać czytania książek?! Jak ludzie w ogóle mogli na taki pomysł wpaść -,-

    OdpowiedzUsuń
  8. Przeczytałam Twój post z wielkim zainteresowaniem (i liczę na więcej takich!). "Buszującego w zbożu", "Folwark zwierzęcy" - uwielbiam! No i oczywiście "Alicję w Krainie Czarów" ;)

    OdpowiedzUsuń
  9. Nie miałam pojęcia, że takie książki są zakazane... świetny post.

    OdpowiedzUsuń
  10. Lista zakazanych książek - głupota.. zwłaszcza ze co chwile coś zmieniają. jednego roku jedna książka jest "be" ale już rok czy dwa później okazuje się, że jednak nie, ze coś innego nie spełnia kryteriów czytelniczych bo jest takie i owakie..
    Każdy czyta to co chce i sam ocenia czy przypadła mu ta lektura do gusty i jakie wrażenie na nim wywarła.. :D

    Pozdrawiam i
    zapraszam na booklandbymichelle.bloog.pl :)

    OdpowiedzUsuń
  11. Chyba mój post nie do końca został zrozumiany, nie mówię żebyście nie czytały czy coś w tym stylu. Uznałam tylko, że to będzie miła odmiana i ciekawostka dla moli książkowych. Poza tym na cała akcja ma raczej symboliczny wydźwięk

    OdpowiedzUsuń
  12. Czytalam pottera, lolita, i igrzyska. To co ze sa zakazane jak i ludzie nadal beda to czytac!

    little-jay999.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń

Jestem wdzięczna za każdy Wasz komentarz i opinie. Dziękuję ;D

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...